YANGININ TEMEL ÖZELLİKLERİ

Yangına karşı güvenlik ve korunma önlemlerini alabilmek için Yangının temel özelliklerini bilmek gerekir. Yangının temel özelliklerini çeşitli akademik çalışmalardan derleyerek özetlemeye çalıştık. 

Yangın duvarlarda ve dikey yapılarda V şeklinde izler bırakmaktadır. Sıcak ve hızlı gelişen bir yangın keskin V şeklinde iz bırakır. Yavaş gelişen yangında genişlemiş V şekli görülür. Şayet yangın tavan gibi bir engelle karşı karşıya gelirse yangın engel boyunca devam edecek ve yukarıya çıkmak için yer arayacaktır.

Yangın hava akımlarıyla hareket eder rüzgârın yönüyle orantılı olarak hızlanmaya başlar. Eğer rüzgârın estiği ters yönde yangın meydana gelirse kısa zamanda söner. Oksijenin yeteri miktarda olduğu ortamlarda yangın devam eder ve oksijen kaynaklarının bol olduğu ortamlara doğru hareket eder. Örneğin oda da meydana gelen yangın açık pencerenin olduğu tarafa doğru hava akımıyla ilerler. Bu ilerleme üst tarafta yani tavanda gerçekleşir ve tavanda is ve duman lekeleri görülür. Bu döngü normal şekilde gelişen ve devam eden yangınlarda geçerlidir. Ancak bazı durumlarda Aniden Tutuşma veya Alev Kapanı oluşur.

Aniden tutuşma şu şekilde gerçekleşir: yangın meydana gelen odada oluşan ısı çeşitli yollarla diğer oda da bulunan eşyalarında ısınmasına neden olur. Bir müddet sonra eşyaların aşırı ısınması sonrasında tutuşma sıcaklığına ulaşırlar. Bu noktadan sonra herşey kendiliğinden yanmaya başlar, bu durum Aniden Tutuşma şeklinde tanımlanır. Ani tutuşma sonrasında hızlandırıcılardan eser kalmaz ve bu olay esnasında cisimlerin önce üst kısmı yanmaya başlar.

Yangının meydana geldiği ortamda bütün kapılar ve pencereler kapalıdır ve yangın yanma reaksiyonları sonucunda ortamdaki oksijen miktarını azaltmıştır ki aniden tutuşma gerçekleşmeye başlar. Çeşitli yollarla diğer oda da bulunan eşyalarında ısınmasına, yangın meydana gelen odada oluşan ısı neden olur. Belli bir süre sonra eşyaların aşırı ısınması sonrasında tutuşma sıcaklığına ulaşırlar. Bu noktadan sonra herşey kendiliğinden yanmaya başlar, bu durum Aniden Tutuşma şeklinde tanımlanır. Ani tutuşma sonrasında hızlandırıcılardan eser kalmaz ve bu olay esnasında cisimlerin önce üst kısmı yanmaya başlar.

Daha sonra yangın hafif tütme sürecine girer ve ortamda bunun etkisiyle aşırı derecede ısınmış karbon monoksit oluşur. Isınan gaza üst tarafta toplanmaya başlar. Toplanan karbon monoksit aşırı ısınmış durumdadır ve bilindiği üzere karbon monoksit yanıcı bir gazdır. Eğer içeriye herhangi bir yerden oksijen girmesi durumunda aşırı ısınmış olan karbon monoksit ile reaksiyona girer ve bu durum ani bir patlamaya neden olur. Patlama aşırı bir zarar meydana getirebilir binada. Alev kapanı oluştuğunda odanın üst tarafında olağan dışı yangın şekilleri meydan gelir.

Odun yandığı zaman oluşan şekil timsah sırtına benzer. Bu şeklin en küçük ve en derin olduğu yer yanmanın en uzun ve en sıcak olduğu yerdir. Bir inç derinliğinde her 40-45 dakikada yanık oluşur ve sıcaklık 760 °C ve 871,1 °C civarındadır.

 Normal olarak bir oda da oluşan yangın neticesinde en çok tabanda zarar vardır ve birazda tavanda zarar vardır. Ancak alev kapanı en çok tavanda zarar oluşturur.

649 °C’de cam ısıya maruz kaldığı zaman erimeye başlar, akışkanlık 871 °C’de başlar. Camlarda bulunan is ve duman lekeleri yangın hakkında çok bilgi verir. Şayet çok is lekesi camda varsa yangın camdan uzakta bir yerde ve yavaş yavaş oluşmuş demektir.

Birçok elektrikli ev aletleri ve maddeler (ekmek kızartıcıları, kül tablaları, elektrik donanımı gibi) paslanmayı önlemek üzere kromaja tabi tutulur. Krom çok yüksek ısı karşısında renk değiştirme eğilimindedir ve bir ısı göstergesi olarak bu değişiklik kullanılabilir.