YANGININ DOĞASI

Yangının doğası ve davranışı hakkında bilgisiz olmak ve duruma tedbir almamak tehlikeli ve riskli bir durumdur. Kontrolsüz bir yanma  her zaman zararlıdır. Yangının en küçüğü dahi can ve mal kaybına neden olmaktadır. Yangına karşı önlem ve tedbir alabilmek için öncelikle yanma olayı ve yangının kimyasına ilişkin temel terminolojiyi bilmek gerekiyor. Çünkü bu terminoloji bilinmediğinde tedbirlerde de eksiklikler olabilir. Yangınla mücadele kapsamında bunu bilip ona göre hareket etmek gerekiyor.

Yangını temelde iki şekilde tanımlamak mümkündür. Bunlardan birisi; Dumanın, alevin ya da her ikisinin beraberce ısı yayması ile karakterize edilen yanma olayını yangın vakası şeklinde tanımlanabilir. Diğeri ise; Yanmanın, zaman ve mekan olarak kontrol edilmemiş bir şekilde yayılması ile ortaya çıkan afet olayıdır. Bura da tanımlamalardan anlaşıldığı gibi yangın aslında bir doğal afet değildir. Çünkü yangının beşer kaynaklı her zaman bir nedeni vardır. Bir yangın mutlaka birileri tarafından çeşitli gerekçelerle ortaya çıkarılmaktadır.

Başka bir tanımlama içeriğine göre yangın; katı, sıvı veya gaz halindeki yanıcı maddelerin kontrol dışı yanma olayı sonrası oluşan vakadır. Tüm tanımlamalardan sonra yangının doğası hakkında çeşitli bilgilendirme yapmak gerekiyor. Çünkü yangını tam tanımlayabilmek kimyasal sürecini izahatla mümkündür. Yanabilecek maddenin tutuşma sıcaklığına erişmesi sonrası oksijenle girdiği ekzotermik olaydır. Bu ekzotermik olay bir reaksiyon olarak nitelendirilebilir. Başka bira açıdan ise ısı ve ışık üreten hızlı oksidasyon yanma olarak tarif edilebilir. Karakteristik tutuşma sıcaklığına kadar ısıtılma olayından sonra ısı kaynağı yanma reaksiyonuna start verecektir. Bunun sonuncunda da ısı enerjisi ortaya çıkacaktır.

Yavaş oksidasyona en güzel örnek bakır ve demirin oksitlenmesi olayını verebiliriz. Yanma olayı ise hızlı oksidasyon kapsamında değerlendirilebilir. Ancak yavaş oksidasyon hızlı oksidasyona dönüşebilir. Hızlı oksidasyona buhar ve gaz halindeki maddelerin yanmasıdır. Ayrıca bir odunun yanması da hızlı oksidasyondur. Tüm bu oksidasyon olayından sonra ortaya dış kısımda yüksek derecede sıcaklık çıkarsa alev oluşur. Bu duruma yanmanın tam olduğunu belirtebiliriz.

Basit çerçevede yukarıda bir yanma olayı tarif edilmeye çalışılmıştır. Buradan sonuçla yangını önlemek için tutuşabilecek her şeyi yanma olayından uzak tutmak gerekiyor.