YANGINDAN KORUNMA ÖNLEMLERİ

Yangın, yanabilir bir malzemenin oksijenle birleşip ısı açığa çıkarmasıdır. Bir diğer deyişle yanabilir malzemenin oksitleyici ile birleşerek duman ve /veya alev çıkardığı ekzotermik bir reaksiyondur. Bu kurama göre yangını oluşturan üç girdi vardır: ısı, yakıt ve oksijen. Bu unsurlardan birinin eksikliği yangının oluşmamasını sağlayacaktır.

Yangının büyümesi, ilk tutuşan malzeme ile etrafındaki ya da bu malzemeyle temas halindeki diğer malzemelerin yanıcılığına bağlıdır. Böyle bir ortamda yangın, taşınım, iletim ve ışınım yollarıyla yayılır. Yangının çıktığı ortam sıcaklığı yaklaşık 600°C’a ulaştığında genel kavuşma evresi gerçekleşir. Bu evrede, oda içerisinde bulunan tüm malzemeler birden bire alev alır ve enerji eşliğinde duman ve zehirli yanma ürünleri-gazlar açığa çıkartırlar. Eğer yangının erişiminde, içinde hava bulunan ortam ve farklı ürünler varsa ısı daha da artar

Dolayısıyla yangın, bir bina içerisinde, bulunduğu ortamdan çıkabilirse ekstra oksijen ve yakıt bulacak, bu şekilde de giderek güçlenerek büyüyecek ve bina içindeki ve çevresindeki canlıların hayatını tehlikeye sokacak, müdahale edilemeyecek bir duruma gelecektir.

Diğer taraftan yangının yakın birimlere sıçraması ve oksijen alması önlenebildiği süre boyunca bina kullanıcılarının kaçmasına fırsat verilmiş ve yangın söndürme ekiplerinin, büyümeden önce yangına müdahale edebilmesi için şans tanınmış olacaktır. Bu amaçla binalarda yangını kontrol altında tutmak için kullanılan yöntemler iki başlık altında gruplandırılabilir.

  • Aktif yangından korunma önemleri
  • Pasif yangından korunma yöntemleri

Aktif önlemler, bina inşaatı tamamlandıktan sonra kurulumu yapılan, ve bir uyarı sistemiyle otomatik olarak devreye giren mekanik yağmurlama sistemi gibi savunma ve önleme sistemleridir. Bunlar ısı duman, alev, gaz dedektörleri gibi algılayıcılardır. Bunlardan aldığı sinyal sonrası yüksek sesle bina kullanıcılarına acil durum bilgisi veren alarm sistemi ve ateşi kontrol altında tutmaya yarayan söndürme sistemlerinden oluşmaktadır

Pasif yangından korunma önlemleri ise direk olarak binanın yapım sürecinde karar verilip uygulanan pencere büyüklüğü, mekanların ve acil çıkışların konumlandırılması, tahliye yollarının ve kaçış noktalarının boyut ve özellikleri gibi yangının gelişmesini önleyecek ya da binadakilerin kaçmasını, itfaiye görevlilerinin güvenli bir şekilde müdahale etmesini sağlayacak tasarım kararlarını içerir.

Pasif yangın önlemleri uygulanırken çıkabilecek olası bir yangının büyümesini, yayılmasını engellemek amaçlanır. Bunu yapabilmek için ise yangını, meydana geldiği mekan içerisine hapsetmek ve böylelikle yangınının sürekliliğini sağlayan oksijen, yanıcı madde ve ısı girdilerinin yangını daha fazla beslemesini önlemek gerekmektedir.