YANGIN GÜVENLİĞİNDE OKSİJEN, ISI VE YANICI MADDE

Yanma olayının gerçekleşmesinde temel üç unsur bulunmaktadır. Bunlar oksijen, ıs ve yanıcı maddelerdir. Bunların üçü bir araya geldiğinde yanma ve sonuçta yangı olayı meydana gelir. Bu unsurlardan birinin olmaması ya da yeterli miktarda yer almaması durumunda yanma olayı yani yangın gerçekleşmez. Belirli şartlar oluşturulduğunda ise hemen hemen bütün maddeler yanabilir ve yangın çıkarabilir. O halde, meydana gelmiş bir yangını söndürmek için, yanma unsurlarından en az birinin devre dışı bırakılması gerekmektedir. Bu durum ise yangını söndürmenin en basit tarifidir.

Oksijen; kendisi yanmayan fakat yanmayı gerçekleştiren renksiz, kokusuz, bir gazdır. Normal havada % 21 Oksijen, % 78 Azot, % 1 diğer gazlar mevcuttur. Havadaki Oksijen oranı, yanıcı maddelerin oksijen ile reaksiyona girmesi için yeterlidir. Ancak bu oran % 16'nın altına düştüğünde yanma durur. Bazı yanıcıların bünyelerinde, yanmayı sürdürecek kadar oksijen bulunur. Yanma olayı sırasında, ısınarak yükselen havanın yerini, yanlardan gelen ve oksijen taşıyan yeni hava akımı doldurmaktadır. Böylece yanıcı madde, tamamen yanana kadar veya müdahale edilene kadar, yanma olayı sürmektedir.

Isı, maddeleri olusturan atom veya moleküllerin, kinetik hareketlerinin seviyesinde görünen enerji türü olarak tanımlanır. Bütün maddeler, belli bir ısıya sahiptir. Isı yükseldikçe, maddenin moleküllerinin hareket hızları da, aynı oranda artar. Isımiktarındaki artıs, maddenin moleküllerinin oksijen ile birlesimlerine imkan verir. Bu olay yanmadırBir maddenin yanmaya baslaması için, çogunlukla ısıya ihtiyaç vardır. İhtiyaç duyulan bu ısı enerjisi, birçok kaynaktan meydana gelmektedir.

Nükleer yanmalar ve metal yangınları hariç yanıcı maddeleri organik bileşik olarak tarif etmek mümkündür. Güneş enerjisinin özümlenmesinden oluşmuş bitki, hayvan ve insan seklindeki canlılar ve onların fosillerini ise organik bileşikler olarak tarif edilebilir. Güneş enerjisinden dönüşerek oluşan yanıcı madde tekraren ısı enerjisine dönüşebilir. Karbon, Hidrojen, Oksijen, Kükürt ve Fosfor yanıcı maddelerin çoğunun bileşiminde vardır Belirli koşullar altında, hemen her madde yanabilse de, yüksek ısı, saf oksijen gibi bileşenlerin, normal koşullarda bir araya gelebilmesi zor bir olasılıktır.