BİNALARDA YANGIN GÜVENLİĞİ VE HASTANE ÖRNEĞİ

Yangına karşı alınması gereken önlemler, şehircilik ölçeğinde başlayarak, yapı ölçeğinde mekân, eleman ve malzeme seçiminde devam etmektedir. Yangın, bir tutuşma kaynağı, yanıcı madde ve oksijenin bir araya gelmesi ile başlayan termik bir olaydır.

Yapıda kullanılan kaplamalar, tüm donanım ve bireysel eşyalar, yangının çıkması için gerekli olan yakıt yerine geçmektedir. Oksijen ise, yaşamın temel gereksinimlerinden olup her an etrafımızı ve yanıcı maddeleri çevrelemektedir.

Tutuşma kaynağının varlığı ile yangın her ortamda başlayabilir. Yaşantının olduğu her alanda yangın riski ile karşılaşabilmektedir. Önemli olan yangının, ilk aşaması olan tutuşma aşamasında olayın haber verilmesi, yayılmasının engellenmesi, söndürülmesi, kullanıcıların güvenlikli bölgelere alınması, dumanın sınırlandırılması ve tahliye edilmesi işlemlerinin en kısa sürede başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesidir.

Yapıların kullanım amaçları ve kullanıcı profili de yangın riskini etkileyen önemli unsurlardır. Hastanelerde bu açıdan diğer yapılara göre farklı kullanıcı profiline sahip birçok fonksiyonu bünyesinde barındıran, orta derecede yangın riskine sahip yapılardır.

Aynı zamanda, bünyelerinde barındırdıkları fonksiyonlar nedeni ile dinamik, değişken bir çevre içinde bulunan yapılardır. Bununla birlikte, insan gücü, malzeme, fiziksel ve parasal kaynakları da dönüştürme süreçlerinden geçirerek, hasta ve yaralıların tedavisi, personelin hizmet-içi ve öğrencilerin klinik eğitimleri, araştırma-geliştirme faaliyetleri ile toplumun sağlık seviyesinin yükseltilmesine katkıda bulunarak yine aynı çevreye veren, geribildirim mekanizmasına sahip sistemlerdir.

Oksijen dolum merkezleri, patoloji laboratuvarları, teknik servisler gibi bazı hastane fonksiyonları, yangın riskini daha da arttırmaktadırlar. Ayrıca, bebeklerin, çocukların, yaşlıların yanı sıra, hareket kabiliyeti sınırlı veya tamamen yatağa veya yaşam destek ünitelerine bağlı olan insanların kullanıcı profilini oluşturması, olası bir yangın sırasında yaşanacak tahliye işlemini zorlaştırmaktadır.

Sağlık açısından acil durumlarda ilk müdahaleyi yapan, bu kadar farklı fonksiyonun bir arada bulunduğu sağlık yapılarının, olası bir yangın sırasında, boşaltılması gerektiğinde yaşanabilecek can kaybı konusundaki risk faktörü çok önemlidir.

Bu konuda büyük önem taşıyan acil durum planı, kalabalık sağlık yapılarında afetler ile karşı karşıya kalan hastaların taşınması üzerine odaklanır. Önemli olan sadece bu planın oluşturulması değil, yangın sırasında gerçekleştirilen tahliye anında karşılaşılan güçlükleri ve sorunları çözmeye yönelik bir yaklaşımda bulunmaktır

Tahliye stratejileri oluşturulurken o katta bulunan fonksiyonlar ve kullanıcıların hareket kabiliyetleri göz önünde bulundurulur. Bu nedenle, hastanelerde tahliye stratejileri üzerine özel çözümlerin oluşturulması ve yangın riski içeren fonksiyonların, planlama aşamasında düşey ve yatay kaçış yollarının belirlenmesi, uygun malzemelerin seçimi ve ilk aşamada, yatay tahliyenin gerçekleştirileceği yangın kompartımanlarının oluşturulması ve tasarıma yansıtılması zorunluluğu karşımıza çıkmaktadır.